-
Trong hai mươi năm qua, tại Yên Bái (nay thuộc tỉnh Lào Cai), các thầy cúng nữ người Thái – “êm Then” và “một nhinh” – đã ngày càng khẳng định vị thế quan trọng trong của mình đời sống văn hóa và xã hội cộng đồng. Sự phục hồi và mở rộng vai trò của họ trong cả không gian chính trị – xã hội lẫn thực hành tín ngưỡng phản ánh những chuyển biến sâu sắc về giới, tín ngưỡng và bản sắc tộc người trong bối cảnh Việt Nam đương đại.
-
Trong thời kỳ đại dịch Covid-19, diễn ngôn chống dịch ở Việt Nam thường sử dụng những từ ngữ mang tính quân sự như “mặt trận”, “chiến sĩ”, “pháo đài” và khẩu hiệu “chống dịch như chống giặc”. Từ góc độ chính trị của kí ức, việc sử dụng ngôn ngữ quân sự trong diễn ngôn chống dịch có thể được hiểu như một cách khơi gợi kí ức tập thể về chiến tranh để kêu gọi sự đoàn kết và tham gia của cộng đồng. Việc những biểu tượng ấy được sử dụng trong những khẩu hiệu phòng chống dịch Covid-19 cho thấy một phương diện của sức sống văn hóa hậu chiến ở Việt Nam đương đại, nơi kí ức chiến tranh vẫn là một nguồn biểu tượng để diễn giải những biến cố của hiện tại và huy động sức mạnh tập thể.
-
Trong bối cảnh mạng xã hội chi phối đời sống đương đại, tin giả không còn chỉ là vấn đề công nghệ hay nhận thức đơn thuần, mà phản ánh những biến đổi sâu sắc trong cách con người kiến tạo và trải nghiệm hiện thực. Lý thuyết của Jean Baudrillard về hình tượng mô phỏng, quá trình mô phỏng và siêu hiện thực mở ra một góc nhìn sắc bén để lý giải hiện tượng này. Thay vì chỉ tập trung kiểm chứng thông tin hay nâng cao tư duy phản biện, cách tiếp cận này đặt tin giả trong mối quan hệ với văn hóa tiêu dùng, truyền thông số và các quá trình kiến tạo ý nghĩa hàng ngày.
-
Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc nội dung bài viết: “Kiến tạo đời sống văn minh: Thống soát sự hiểu và tái định nghĩa các thực hành tín ngưỡng trong xây dựng Nông thôn mới (Trường hợp một số cộng đồng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc Việt Nam)” của TS. Đỗ Thị Thu Hà (Viện Nghiên cứu Văn hóa)
-
Sự phát triển của truyền thông số đã làm thay đổi đáng kể cách thức thực hành và biểu đạt văn hóa ẩm thực. Từ những hoạt động vốn gắn liền với ký ức, không gian địa lý và đời sống cộng đồng, văn hóa ẩm thực ngày càng được thể hiện và tiếp nhận thông qua các hình thức tương tác trên nền tảng mạng xã hội. Dưới tác động của quá trình truyền thông hóa ẩm thực, không gian số không chỉ đóng vai trò lưu trữ, phổ biến tri thức ẩm thực mà còn trở thành môi trường định hình lại ý nghĩa, chức năng và cách thức biểu đạt bản sắc văn hóa. Đồng thời, sự xuất hiện của các hình thức đồng ẩm thực ảo cũng cho thấy những thay đổi trong cách con người kết nối và duy trì các mối quan hệ xã hội thông qua hoạt động ăn uống.
-
Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc nội dung vắn tắt bài viết “Tái trình hiện văn hóa truyền thống trên mạng xã hội từ góc nhìn của giới trẻ Việt Nam” của TS. Đinh Mỹ Linh (Viện Nghiên cứu Văn hóa).
-
Xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc nội dung vắn tắt bài viết “Hệ giá trị văn hóa truyền thống biểu hiện qua thực hành giới của các nhóm dân tộc thiểu số ở Việt Nam” của TS. Nguyễn Giáo.
-
Viện Nghiên cứu Văn hóa (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Khoa Nhân học, Đại học Zurich trân trọng giới thiệu bản tóm tắt khuyến nghị chính sách “Kết nối di sản văn hóa phi vật thể của người Ma Coong với phát triển bền vững và cách tiếp cận vùng đệm di sản thế giới tại Phong Nha - Kẻ Bàng”.
-
Viện Nghiên cứu Văn hóa (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Khoa Nhân học, Đại học Zurich trân trọng giới thiệu bản tóm tắt khuyến nghị chính sách “Nhìn lại vấn đề bảo vệ và phát huy di sản Then: tính đa dạng của di sản và quyền chủ thể”.
-
Viện Nghiên cứu Văn hóa (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Khoa Nhân học, Đại học Zurich trân trọng giới thiệu bản tóm tắt khuyến nghị chính sách “Quản trị di sản tại một địa điểm di sản đa tộc người: những hàm ý chính sách từ trường hợp đền Đông Cuông”.
|