THÔNG
BÁO (Số 1)
KẾ
HOẠCH TỔ CHỨC HỘI THẢO THÔNG BÁO VĂN HÓA 2026
“GIAO
LƯU VÀ TIẾP BIẾN VĂN HÓA Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA VÀ HỘI NHẬP”
Giao lưu
và tiếp biến văn hóa có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự vận động và
phát triển của văn hóa Việt Nam. Quá trình này không chỉ diễn ra thông qua sự
tiếp xúc giữa văn hoá Việt Nam với các nền văn hóa trong khu vực và trên thế giới
mà còn dựa trên sự tương tác, trao đổi và tiếp biến lâu dài giữa các tộc người,
các vùng văn hóa và các cộng đồng trong nước. Trong quá trình đó, các cộng đồng
không ngừng tiếp nhận, lựa chọn, điều chỉnh và sáng tạo các yếu tố văn hóa mới,
đồng thời bảo lưu và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần hình
thành nên một nền văn hóa Việt Nam phong phú, đa dạng, mang những sắc thái
riêng.
Nếu như
trước đây, các quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa chủ yếu diễn ra qua sự
tiếp xúc trực tiếp giữa các cộng đồng và trong những không gian văn hóa tương đối
xác định, thì trong bối cảnh hiện nay, toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và chuyển
đổi số, cùng sự phát triển của các nền tảng truyền thông và các mạng lưới xuyên
vùng, xuyên quốc gia đã làm thay đổi sâu sắc quy mô, tốc độ và phương thức của
các quá trình này. Theo David Harvey (1990), sự phát triển của khoa học công
nghệ và truyền thông đã tạo nên sự “co nén thời-không gian” (time-space
compression), qua đó cho phép sự lưu chuyển của con người, hàng hóa, thông
tin và văn hóa ở mức độ cao hơn, đa chiều, linh hoạt và vượt ra ngoài những
không gian văn hóa truyền thống.
Bốn thập
niên Đổi mới và hội nhập quốc tế (1986-2026) đã đưa Việt Nam tham gia ngày càng
sâu vào các dòng lưu chuyển toàn cầu. Tuy nhiên, những dòng lưu chuyển ấy không
hiện diện như những tác động từ bên ngoài áp đặt lên xã hội Việt Nam, mà luôn
được định hình và tái cấu trúc (reconfigured) thông qua những bối cảnh lịch
sử, chính trị, kinh tế và văn hóa cụ thể (Minh Nguyễn và Kirsten Andres 2024).
Trong quá trình đó, các cộng đồng, các nhóm xã hội và các chủ thể văn hóa không
phải là những người tiếp nhận thụ động, mà chủ động lựa chọn, thương thoả, điều
chỉnh và sáng tạo những cách thức thực hành văn hóa mới, qua đó kiến tạo những
bản sắc, không gian văn hóa và hình thức tổ chức đời sống xã hội phù hợp với điều
kiện và nhu cầu của mình. Nghiên cứu giao lưu và tiếp biến văn hóa ở Việt Nam,
vì vậy, không chỉ dừng lại ở việc nhận diện các yếu tố văn hóa được tiếp nhận
hay vay mượn từ bên ngoài, mà cần quan tâm nhiều hơn đến cách thức các dòng chảy
toàn cầu được tái cấu trúc trong những bối cảnh địa phương cụ thể. Các nghiên cứu
cũng cần quan tâm đến các cơ chế thương thoả giữa truyền thống và hiện đại, giữa
Nhà nước, thị trường và cộng đồng, cũng như giữa không gian thực và không gian
số. Đây cũng là cơ hội để thúc đẩy đối thoại giữa các cách tiếp cận truyền thống
với những hướng nghiên cứu đương đại về giao lưu và tiếp biến văn hóa.
Năm 2026,
tròn 40 năm kể từ khi Việt Nam khởi xướng công cuộc Đổi mới (1986-2026), là thời
điểm thích hợp để nhìn nhận và đánh giá những biến đổi của đời sống văn hóa ở
Việt Nam trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Trên tinh thần đó, Viện
Nghiên cứu Văn hóa tổ chức Hội thảo Thông báo Văn hóa năm 2026 với chủ đề “Giao
lưu và tiếp biến văn hóa ở Việt Nam trong bồi cảnh hiện đại hóa và hội nhập”.
Hội thảo là diễn đàn trao đổi học thuật cho các nhà nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh
vực nhằm chia sẻ những kết quả nghiên cứu mới, thảo luận các vấn đề lý luận và
thực tiễn về giao lưu và tiếp biến văn hóa, qua đó góp phần nhận diện những xu
hướng, đặc điểm và động lực của quá trình biến đổi văn hóa ở Việt Nam trong bốn
thập niên Đổi mới, đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu và chính sách văn hóa
đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
NỘI DUNG HỘI THẢO
Nhằm thúc
đẩy đối thoại học thuật và khuyến khích các nghiên cứu mới về giao lưu và tiếp
biến văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập, Ban tổ chức mong nhận được
các bài viết tập trung vào các chủ đề và hướng nghiên cứu sau:
- Những vấn đề phương pháp luận và
các hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu giao lưu và tiếp biến văn hóa.
- Giao lưu và tiếp biến văn hoá trong
lịch sử Việt Nam và khu vực.
- Giao lưu và tiếp biến trong thực
hành tín ngưỡng, tôn giáo, lễ hội, phong tục tập quán...
- Giao lưu và tiếp biến trong lĩnh vực
văn học, nghệ thuật, ẩm thực, trang phục, kiến trúc, ngôn ngữ, truyền thông,
giáo dục, văn hóa thường ngày...
- Những xu hướng, cơ hội và thách thức
của giao lưu và tiếp biến văn hóa trong bối cảnh hội nhập hiện nay
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HỘI THẢO
Thời hạn
nhận bài tham luận: Trước ngày 15 tháng 10 năm 2026
Thời gian
dự kiến tổ chức Hội thảo: Tuần giữa tháng 11 năm 2026
Địa điểm
tổ chức Hội thảo: Viện Nghiên cứu Văn hóa, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt
Nam, 27 Trần Xuân Soạn, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ VÀ GỬI
BÀI THAM LUẬN
Địa chỉ
email gửi bài: qlkh.ics(@gmail.com
Chi tiết
liên hệ: ThS. Hoàng Thị Thu Hằng; số điện thoại: 0936.881.486.
Thông tin
về tác giả: Tác giả cần ghi rõ cơ quan công tác, số điện thoại và địa chỉ liên
hệ, số tài khoản ngân hàng, căn cước công dân (mã số thuế).
Ban Tổ chức
rất mong nhận được sự ủng hộ và tham gia của Quý tác giả. Nhằm đảm bảo chất lượng
và quy cách của tham luận khoa học hướng tới việc xuất bản, Viện xin gửi kèm
theo Thể lệ viết bài Hội thảo để Quý tác giả tham khảo.
Trân trọng
cảm ơn Quý tác giả./.
THỂ
THỨC THAM LUẬN HỘI THẢO THÔNG BÁO VĂN HÓA 2026
Bài viết
tham dự Hội thảo phải đảm bảo chưa được công bố trên Sách, Tạp chí và Kỷ yếu Hội
thảo khác. Tác giả chịu trách nhiệm về độ tin cậy của nội dung khoa học, tính
chính xác của nguồn tài liệu trích dẫn, tham khảo.
1. Đặt
tên file bài viết: tên tác giả tên bài viết.docx. Ví dụ tên file: Nguyễn
Văn A_Tái cấu trúc lễ tiễn hồn trong tang ma của người Thái ở Mộc Châu.docx.
2. Bài viết
được trình bày trên giấy khổ A4, mã Unicode, font chữ Times New Roman, size 13,
lề trên và dưới 2 cm, lề phải và trái 2 cm; cách dòng 1,5 lines.
3. Cấu
trúc tổng thể của bài viết gồm: Tiêu đề (chữ thường, in đậm, canh giữa
trang): Tên tác giả/ nhóm tác giả (chữ thường, in đậm, kèm học hàm, học
vị (nếu có); Tóm tắt (khoảng 150-200 từ); Từ khóa (3-5 từ); Nội
dung bài viết (từ 4.000 từ đến 9.000 từ); Tài liệu tham khảo; Thông
tin tác giả (họ tên, chức danh khoa học, đơn vị công tác, điện thoại,
email, địa chỉ liên hệ).
4. Cấu trúc
phần Nội dung bài viết: bắt đầu bằng phần Mở đầu/ Đặt vấn đề; tiếp đến là các nội
dung, vấn đề nghiên cứu, những phát hiện mới, kết quả mới và các tranh luận, thảo
luận của tác giả,... được chia thành các mục và tiểu mục đánh số theo thứ tự.
Tên mục và tiểu mục cần ngắn gọn, không có dấu chấm hoặc hai chấm ở cuối dòng;
cuối cùng là Kết luận và kiến nghị (nếu có).
5. Quy định
về trích dẫn trong bài viết:
Trích dẫn
nguồn tài liệu tham khảo: Đối với tác giả Việt Nam phải viết đầy đủ họ tên, với
tác giả nước ngoài viết họ, và theo thứ tự (Tác giả, năm xuất bản: trang). Việc
trích dẫn nguồn có từ ba tác giả trở lên sẽ ghi tên tác giả và cộng sự. Ví dụ:
(Nguyễn Văn Minh 2016: 12); (Salemink 1997: 20); (Trịnh Thị Thanh và cộng sự,
2019).
Trích dẫn
tư liệu phỏng vấn: để trong ngoặc kép, ghi chú thông tin về thời gian, địa điểm,
người được phỏng vấn. Tên của các thông tín viên cần được thay đổi đề đảm bảo
nguyên tắc ẩn danh.
6. Quy định
về Tài liệu tham khảo: Tài liệu được xếp theo thứ tự abc TÊN tác giả và theo trật
tự: Họ tên tác giả (viết hoa chữ cái đầu, in thường), năm xuất bản/ năm hoàn
thành (để trong ngoặc đơn), tên công trình (tên sách in nghiêng, tên bài
báo, tạp chí in thường, để trong ngoặc kép, tên báo, tên tạp chí in nghiêng),
tên Nhà xuất bản in thường (viết tắt Nxb.), nơi xuất bản, số trang. Ví dụ:
Sách: Ngô
Đức Thịnh (2018), Tín ngưỡng và lễ hội cổ truyền Việt Nam, Nxb. Tri thức,
Hà Nội.
Bài viết
in trong sách/ tuyển tập: Lương Văn Hy, Trương Huyền Chi (2012), “Thương thảo để
tái lập và sáng tạo “truyền thống”: Tiến trình tái cấu trúc lễ hội cộng đồng tại
một làng Bắc Bộ”, in trong Nhiều tác giả, Những thành tựu nghiên cứu bước đầu
của khoa Nhân học (tr. 235-279), Nxb. ĐHQG Tp. Hồ Chí Minh, Tp. Hồ Chí
Minh.
Bài tạp
chí: Lương Văn Hy (2015), “Văn hoá học và nhân học văn hoá trong môi trường học
thuật Anh ngữ: nhìn từ góc độ lịch sử học thuật”, Tạp chí Văn hoá nghệ thuật,
Số 2 (18), 2015, tr.3-16.
Tài liệu
từ các website: Nguyễn Khôi (2004), Sơn La ký sự (Ghi chép về Bản cũ, Mường
xưa), Nguồn: http://chimviet.free.fr, ngày đăng 18/5/2012, ngày truy cập
10/6/2026