Chiều ngày 8/12/2025, tại hội trường phòng họp Viện Nghiên cứu Văn hóa đã diễn ra buổi tọa đàm khoa học với chủ đề: “Hiểu về nền tảng số từ góc nhìn văn hoá” do TS. Nguyễn Thu Giang - Đại học Queensland (Úc) - trình bày.

Sự phát triển bùng nổ từ thập niên 1990 dẫn tới sự thương mại hóa mang tính định mệnh của mạng Internet - thứ vốn dĩ vẫn tồn tại gần như hoàn toàn phi thương mại cho tới thời điểm đó. Các nhà đầu tư mải mê theo đuổi lợi nhuận ở thì tương lai, còn các công ty đua nhau áp dụng mô hình "phát triển trước, lợi nhuận sau" (Nick Srnicek, Platform Capitalism, 2016). Điều này đã góp phần dẫn tới sự mở rộng và ảnh hưởng đáng kể của các nền tảng số (như Meta, Google, TikTok...) tới một số lượng khổng lồ và người dân và đa số các quốc gia. Tại Việt Nam, Internet trở thành một phần quan trọng của cuộc sống hàng ngày. Vấn đề lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài là một thách thức tại Việt Nam. Người dân sử dụng hàng loạt ứng dụng và dịch vụ nước ngoài (như Google, TikTok, và Facebook) - điều tạo ra tình trạng phụ thuộc và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và văn hóa số trong nước. Quyền lực và xử lý dữ liệu không còn nằm trong tay các thiết chế công cộng mà tập trung ở các công ty tư nhân lớn. Thông điệp quảng cáo, truyền thông có thể sửa đổi theo từng đối tượng, tùy chỉnh theo độ tuổi, giới tính, sở thích. Tương tự như điện, các nền tảng số ngày nay đóng vai trò quan trọng tương tự như "cơ sở hạ tầng" (infrastructure) của một quốc gia. Từ kết bạn và tương tác trên mạng xã hội, làm việc, Internet banking, tìm kiếm thông tin, cho đến mua sắm..., tất cả đều cần đến những nền tảng số của các công ty tư nhân lớn. Gần như không ai ngày nay có thể tồn tại mà thiếu chúng hoặc không bị lệ thuộc ít nhất một trong số chúng. Cái gọi là hiệu ứng mạng lưới của nền tảng số xảy ra khi khi chi phí rời bỏ hoặc chuyển sang công ty khác cao hơn là việc duy trì sử dụng.

Một số hình ảnh