Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về tổ chức tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ công tác năm 2026, vào sáng ngày 15/12/2025, tại Hội trường phòng họp tầng 3, Số 27 Trần Xuân Soạn, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và Phương hướng, nhiệm vụ công tác năm 2026.
Toàn cảnh Hội nghị
Chủ trì Hội nghị là đ/c Nguyễn Thị Phương Châm - Bí thư chi bộ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa; đ/c Hoàng Cầm - Phó Viện trưởng. Hội nghị có sự tham gia của toàn thể viên chức, người lao động trong Viện.
Báo cáo Tổng kết công tác năm 2025 và Phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Viện Nghiên cứu Văn hóa do đ/c Nguyễn Thị Phương Châm trình bày cho biết trong năm 2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ chuyên môn, trong đó nổi bật là các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, đào tạo và tư vấn. Viện tiếp tục kế thừa được các thành tựu khoa học đã có trong suốt 46 năm qua (1979-2025) và tiếp tục phát triển, mở rộng đối tượng và phạm vi nghiên cứu để bao quát được nhiều hơn, sâu sắc hơn các vấn đề văn hoá trong bối cảnh mới hiện nay. Các cán bộ trong Viện đã phát huy tốt năng lực trong các công việc chung cũng như các công việc chuyên môn của cá nhân. Viện luôn duy trì được các hoạt động khoa học đều đặn và từng bước nâng cao chất lượng nghiên cứu để ngày càng ghi nhận được tốt hơn các vấn đề văn hóa, nghiên cứu văn hoá hiện nay ở Việt Nam và trên thế giới. Điều này thể hiện rõ trong hệ thống các nhiệm vụ khoa học và công nghệ của Viện như: nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ, cấp Cơ sở, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ trọng điểm, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ đột xuất, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ nghiên cứu hợp tác, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ được tài trợ, các bài viết và sách do các cán bộ nghiên cứu của Viện thực hiện.
Năm 2025, hệ nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở năm 2025 của Viện (bao gồm 14 nhiệm vụ khoa học và công nghệ) đã được nghiệm thu đúng hạn. Viện đang triển khai đúng tiến độ 02 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ trong kế hoạch khoa học hàng năm của Viện và Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Bộ được giao năm 2025 - 2027: “Nghiên cứu những tinh hoa văn hóa và thành tựu phát triển mới của nhân loại và vận dụng vào công cuộc đổi mới của đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế” do PGS.TS Tạ Minh Tuấn làm chủ nhiệm Chương trình, PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm làm Phó Chủ nhiệm. 02 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ hằng năm giai đoạn 2025-2026 của Viện là: Nhiệm vụ Trình hiện văn hóa dân gian: quá trình sưu tầm và tạo dựng truyền thống của người Thái ở Việt Nam do TS. Phạm Đặng Xuân Hương chủ nhiệm; Thực hành văn hóa dòng họ ở Việt Nam hiện nay (từ nghiên cứu dòng họ ở Xuân Trường, Nam Định) do TS. Phan Thị Hoa Lý chủ nhiệm. Các nhiệm vụ, đề án đang thực hiện của Viện đều được triển khai đúng tiến độ.
Viện là cơ quan chủ trì thực hiện của 02 nhiệm vụ khoa học và công nghệ do Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ là: Nhiệm vụ khoa học và công nghệ hợp tác song phương giữa Quỹ NAFOSTED và SNSF [Quỹ nghiên cứu khoa học quốc gia của Thuỵ Sĩ]: Hiểu về mối quan hệ giữa di sản và phát triển ở Việt Nam từ góc tiếp cận đa chiều do Viện làm cơ quan chủ trì; Nhiệm vụ khoa học và công nghệ Tái cấu trúc văn hóa tộc người thiểu số vùng Tây Bắc Việt Nam trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới, thực hiện trong hai năm (2025 - 2026) do PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm làm chủ nhiệm.
Viện đã chủ trì và tổ chức thành công Hội thảo Thông báo văn hóa năm 2025 với chủ đề: Văn hóa các tộc người ở Việt Nam: Biến đổi và tái cấu trúc trong bối cảnh mới. Bên cạnh đó, Viện đã phối hợp với các cơ quan và các địa phương tổ chức và đồng chủ trì thành công 04 hội thảo khoa học khác. Cụ thể, Viện là đồng chủ trì với UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội thảo quốc tế “Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác - Danh nhân văn hóa và giá trị di sản” tại tỉnh Hưng Yên (ngày 20 tháng 12 năm 2024); đồng chủ trì với UBND tỉnh Bình Định tổ chức Hội thảo quốc tế “Bảo vệ, phát huy di sản văn hoá phi vật thể và võ cổ truyền Bình Định” tại Bình Định (ngày 5 tháng 1 năm 2025); đồng chủ trì với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức thành công hội thảo khoa học “Thân thế, sự nghiệp thái phó Trương Hán Siêu” (ngày 27 tháng 5 năm 2025); phối hợp với Ủy ban Quốc gia UNESCO tổ chức thành công hội thảo “Vấn đề bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam hiện nay” (ngày 15 tháng 10 năm 2025).
Trong vai trò là cơ quan chủ trì của các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ hàng năm, cấp Bộ độc lập, Chương trình cấp Bộ trọng điểm, chương trình hợp tác, Viện đã tổ chức thành công nhiều hội thảo, tọa đàm trong khuôn khổ của các nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Các buổi tọa đàm khoa học và các hoạt động khoa học của Viện được duy trì và đảm bảo chất lượng.
Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam xuất bản đủ 6 số của năm 2025. Các bài đăng trên Tạp chí đều là những bài nghiên cứu nghiêm túc, công phu, có hàm lượng khoa học cao, thuộc nhiều chủ đề phong phú, đề cập đến nhiều vấn đề, hiện tượng văn hóa đa dạng với những hướng tiếp cận mới, là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác nghiên cứu, giảng dạy, đồng thời cũng mang đến nhiều thông tin khoa học, bổ ích cho các bạn đọc phổ thông quan tâm đến văn hóa Việt Nam.
Năm 2025, các cán bộ của Viện là tác giả và đồng tác giả của 11 đầu sách, 05 bài nghiên cứu công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín, 02 chương sách in trong sách xuất bản ở nhà xuất bản quốc tế uy tín, 02 bài in trong Kỷ yếu Hội thảo Quốc tế, 07 bài in trong sách xuất bản ở các nhà xuất bản quốc gia, 45 bài in trên các tạp chí quốc gia, 21 bài in trong Kỷ yếu Hội thảo Quốc gia, 36 bài tham gia hội thảo, tọa đàm quốc tế và 44 bài tham gia hội thảo quốc gia.
Công tác đào tạo sau đại học chuyên ngành Văn hóa học tại Học viện Khoa học xã hội vẫn được duy trì. Nhiều cán bộ trong Viện tham gia tích cực vào công tác đào tạo tại các cơ sở đào tạo ở trong nước.
Công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế trong năm 2025 có nhiều hoạt động hiệu quả. Viện đã làm tốt các công việc đón đoàn vào, đưa đoàn ra, thực hiện các thủ tục đưa các nhà nghiên cứu nước ngoài đi nghiên cứu tại địa phương. Các nhiệm vụ khoa học và công nghệ nghiên cứu hợp tác quốc tế đang được triển khai đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng. Viện Nghiên cứu Văn hóa tiếp tục duy trì và mở rộng quan hệ hợp tác khoa học với nhiều cơ quan, trường đại học và viện nghiên cứu. Hoạt động hợp tác tập trung vào các lĩnh vực: nghiên cứu văn hóa dân tộc, di sản văn hóa phi vật thể, giao lưu khoa học… Các hoạt động hợp tác được triển khai trên cơ sở các hội thảo, tọa đàm, trao đổi nghiên cứu và biên bản ghi nhớ (MOU), gắn với định hướng chung của VASS về thúc đẩy ngoại giao học thuật, tăng cường liên kết nghiên cứu.
Về công tác quản lý cán bộ, việc thực hiện chế độ tiền lương (nâng bậc lương thường xuyên, nâng bậc lương trước thời hạn theo chỉ tiêu, nâng ngạch, nâng lương,…) đảm bảo theo đúng quy định. Về công tác tài chính - kế toán, việc xây dựng kế hoạch tài chính của Viện luôn bám sát dự toán ngân sách nhà nước, đảm bảo thực hiện đúng chế độ, nguyên tắc tài chính và tiến độ theo quy định của Nhà nước và của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Công tác thủ quỹ tại đơn vị được thực hiện đúng quy định, góp phần đảm bảo hoạt động tài chính – kế toán diễn ra an toàn, minh bạch và hiệu quả.
Trong năm qua, Chi ủy chi bộ đã lãnh đạo toàn diện các hoạt động của cơ quan như công tác nghiên cứu khoa học, công tác quản lý tổ chức cán bộ. Các Đảng viên trong Chi bộ luôn giữ vững lập trường tư tưởng chính trị; yên tâm, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; không có biểu hiện suy thoái về phẩm chất chính trị cũng như sự phai nhạt về lý tưởng, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Công tác quản lý đảng viên được thực hiện nghiêm túc, công tác lưu trữ và quản lý hồ sơ đảng viên thực hiện theo đúng quy định, công tác báo cáo luôn đảm bảo đúng tiến độ.
Viện đã tiếp tục duy trì các hoạt động chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần cho viên chức, với nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực như: Tặng quà cho cán bộ nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, Ngày Quốc tế lao động 1/5, ngày Quốc khánh 2/9, Tết Dương lịch, Tết Nguyên Đán… Năm 2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa có 29 viên chức, người lao động đạt danh hiệu Lao động tiên tiến, trong đó có 07 viên chức được bầu là Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở.
Nhìn chung, năm 2025, với sự nỗ lực của Chi uỷ, Ban lãnh đạo viện và tất cả viên chức và người lao động, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã hoàn thành tốt tất cả các nhiệm vụ được giao, trong đó có các thành tựu đáng kể trên phương diện khoa học. Thành quả này đến từ sự nỗ lực, tâm huyết, sự đoàn kết, thống nhất cao của tập thể Lãnh đạo Viện và từng cá nhân trong Viện.
Các viên chức, người lao động của Viện Nghiên cứu Văn hóa nêu ý kiến đóng góp cho Hội nghị
Sau phần trình bày báo cáo tổng kết, các đ/c là viên chức, người lao động của Viện nêu ý kiến đóng góp cho báo cáo. Hội nghị đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết mang tính chất xây dựng, khách quan, thẳng thắn từ phía các cán bộ trong Viện. Trên tinh thần dân chủ, các ý kiến đều được lắng nghe, tiếp thu nhằm bổ khuyết, hoàn thiện báo cáo tổng kết, đồng thời đóng góp vào việc xây dựng mục tiêu, phương hướng công tác năm 2025 cũng như các kiến nghị, đề xuất của Viện trong thời gian tới.
Kế thừa những thành tích đã đạt được, thay mặt tập thể lãnh đạo Viện, đ/c Viện trưởng Nguyễn Thị Phương Châm phát biểu đặt mục tiêu thực hiện tốt tất cả các nhiệm vụ của năm 2026, trong đó chú trọng chất lượng của các nghiên cứu khoa học, đào tạo cũng như các mặt công tác khác theo nhiệm vụ mà Viện Hàn lâm giao phó.
