Chiều ngày 14/11/2025, tại Hội trường tầng 1 trụ sở 27 Trần Xuân Soạn, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội, Viện Nghiên cứu Văn hóa vui mừng tiếp đón GS. TS. Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đến thăm và làm việc tại Viện.

Toàn cảnh buổi làm việc

Dự buổi làm việc cùng Chủ tịch, về phía Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) có: PGS. TS. Nguyễn Đức Minh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, PGS. TS. Phạm Tất Thắng - Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ, TS. Bùi Ngọc Quang - Phó Trưởng ban Ban tài chính và Quản lý khoa học, ThS. Nguyễn Thanh Hà - Trưởng ban Ban Hợp tác quốc tế, ThS. Nguyễn Thanh Tùng - Chánh Văn phòng Đảng ủy, ThS. Võ Thị Vương Ngọc - Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm, TS. Hoàng Minh Quân - Thư ký Chủ tịch Viện Hàn lâm. Về phía Viện Nghiên cứu Văn hóa có: PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm - Viện trưởng; PGS. TS. Hoàng Cầm - Phó Viện trưởng, cùng sự có mặt của toàn thể viên chức và người lao động Viện Nghiên cứu Văn hóa.

Tại buổi làm việc, PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm báo cáo trước Chủ tịch về tình hình hoạt động của Viện. Hiện nay, Viện có 30 viên chức, người lao động, trong đó có 03 Phó Giáo sư, 15 Tiến sĩ, 08 Thạc sĩ, 04 Cử nhân. Trong giai đoạn 2021 - 2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học gắn với nhu cầu lý luận và thực tiễn của Đảng và Chính phủ. Viện đã phát huy vai trò là một trong những cơ quan nghiên cứu đầu ngành của ngành Văn hóa, cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định và triển khai chủ trương, chính sách văn hóa của Đảng và Nhà nước; tham gia tư vấn chiến lược, phản biện xã hội và đánh giá các tác động chính sách trong lĩnh vực Văn hóa, đặc biệt là trong các lĩnh vực chính: nghiên cứu văn hóa - nghệ thuật, nghiên cứu di sản văn hóa, nghiên cứu văn hóa và phát triển.

PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm đọc báo cáo tình hình hoạt động của Viện Nghiên cứu Văn hóa

Về các nhiệm vụ khoa học - công nghệ, trong giai đoạn 2021 - 2025, Viện đã thực hiện nhiều đề tài trong nguồn kinh phí thường xuyên của Viện Hàn lâm và nguồn kinh phí ngoài Viện Hàn lâm, trong đó bao gồm: 03 đề tài cấp Nhà nước, 13 đề tài cấp Bộ, 55 đề tài cấp Cơ sở, 02 đề tài hợp tác song phương, và 03 đề tài từ nguồn tài trợ của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED). Về công bố khoa học, trong 5 năm, các nhà nghiên cứu của Viện đã công bố: 18 bài báo quốc tế trong danh mục SCOPUS và ISI, 06 chương sách trong sách được xuất bản bởi các nhà xuất bản quốc tế uy tín, 258 bài báo trên các tạp chí chuyên ngành trong nước, 07 sách chuyên khảo. Về hoạt động hội thảo và tọa đàm, Viện đã tổ chức 05 Hội thảo quốc tế, 05 Hội thảo cấp quốc gia, 06 Tọa đàm khoa học. Về hoạt động tư vấn, phản biện chính sách, Viện thường xuyên góp ý, tư vấn chính sách cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Thông tin và Truyền thông (trước đây). Trong 5 năm, Viện đã góp ý, phản biện cho 90 văn bản luật, đề án, chương trình của các Bộ, ngành, địa phương, 14 đề án tư vấn trọng điểm…

Trong các năm 2024 - 2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã thực hiện đầy đủ các hoạt động, nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất do Viện Hàn lâm giao. Bên cạnh các đề tài, nhiệm vụ thuộc nguồn kinh phí thường xuyên của Viện Hàn lâm, Viện đang thực hiện 01 đề tài được tài trợ bởi Quỹ NAFOSTED, 02 đề tài phối hợp với địa phương, 02 đề tài hợp tác song phương với Thụy Sĩ và 01 đề  tài cấp Nhà nước. Viện đã hoàn thành 05 đề tài cấp Bộ và 02 đề tài thuộc Chương trình trọng điểm cấp Bộ. Song song với đó, trong năm 2024 - 2025, các nhà nghiên cứu của Viện đã tham gia tổ chức 02 tiểu ban tại hội thảo khoa học quốc tế ở nước ngoài. Có 05 bài tham luận của các nhà nghiên cứu trong Viện tham gia các tiểu ban này đã được in trong số đặc biệt của tạp chí Journal of Vietnamese Studies. Số lượng công bố tại các tạp chí khoa học quốc tế trong danh mục ISI và SCOPUS tăng so với các năm. Các nhà nghiên cứu của Viện đã công bố 07 bài quốc tế, 02 chương sách được in bởi các nhà xuất bản quốc tế uy tín, 03 sách chuyên khảo, 109 bài báo khoa học trong tạp chí chuyên ngành trong nước, 07 bài trong kỷ yếu hội thảo có chỉ số ISBN.

Cũng trong các năm 2024 - 2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã tư vấn, góp ý cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển Văn hóa; tư vấn, góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới; tư vấn lĩnh vực văn hóa cho Văn phòng điều phối Nông thôn mới Trung ương và nhiều địa phương trong vấn đề thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới. Việc cũng đã tư vấn cho nhiều chương trình, đề án văn hóa của các địa phương, điển hình như Đề án xây dựng văn hóa, con người Bắc Giang trong thời kỳ mới, Đề án về chuẩn mực văn hóa, con người Bình Thuận gắn với hệ giá trị văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới, Chương trình nghiên cứu ứng dụng khoa học và công nghệ trong phát triển con người Thành phố Đà Nẵng…

Trong tháng 10/2025, Viện Nghiên cứu Văn hóa đã được Viện Hàn lâm giao chủ trì thực hiện Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Bộ năm 2025-2027 về Nghiên cứu tinh hoa văn hóa và thành tựu phát triển mới của nhân loại và vận dụng vào công cuộc đổi mới của đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Trong giai đoạn sắp tới, Viện Nghiên cứu Văn hóa xác định ưu tiên cho các định hướng trọng điểm trong xây dựng Viện: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tại chỗ thông qua việc hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trên từng lĩnh vực; tăng cường bồi dưỡng về lý thuyết, về kỹ năng công bố quốc tế, xây dựng hồ sơ xin tài trợ; thiết lập mạng lưới học thuật nội bộ và hướng ra nước ngoài, trong đó có các nhà khoa học giàu kinh nghiệm trực tiếp hướng dẫn, đồng hành với các nhà nghiên cứu trẻ qua các dự án làm việc chung; trên nền tảng đó, Viện hướng tới xây dựng môi trường học thuật cởi mở, dân chủ, sáng tạo, khuyến khích trao đổi, phản biện và thử nghiệm các ý tưởng mới, tạo bước đột phá trong tư duy và chất lượng khoa học. Bên cạnh đó, Viện sẽ tiếp tục đẩy mạnh đổi mới mô hình tổ chức và quản trị khoa học theo hướng tăng cường sự linh hoạt, tự chủ và trách nhiệm của các phòng chuyên môn.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm cũng nêu ra những khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tính hiệu quả, tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu, chủ yếu liên quan đến vấn đề cơ chế tổ chức và quản lý các nhiệm vụ khoa học công nghệ, vấn đề bố trí kinh phí cho các đề tài khoa học, vấn đề nhân lực đội ngũ nghiên cứu trẻ, vấn đề đo lường tác động của kết quả nghiên cứu, vấn đề hợp tác quốc tế…; đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị trong thời gian tới.

Sau báo cáo của PGS. TS. Nguyễn Thị Phương Châm, viên chức và người lao động Viện Nghiên cứu Văn hóa đã trao đổi, thảo luận với Chủ tịch cũng như các thành viên trong đoàn làm việc về các vấn đề liên quan đến hoạt động điều hành, hỗ trợ các đơn vị của Viện Hàn lâm. Các câu hỏi được đặt ra tại buổi làm việc đều được đại diện các Ban chức năng Viện Hàn lâm trực tiếp trả lời, trao đổi vào từng nội dung thảo luận, ghi nhận những vấn đề mà Viện Nghiên cứu Văn hóa đang gặp phải và có hướng dẫn giải quyết cụ thể.

Viên chức, người lao động Viện Nghiên cứu Văn hóa trao đổi, thảo luận tại buổi làm việc

Các đồng chí đại diện các Ban chức năng của Viện Hàn lâm trao đổi, thảo luận tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh đã bày tỏ sự đánh giá cao các thành tích của Viện Nghiên cứu Văn hóa về các mặt hoạt động trong những năm vừa qua, đồng thời đưa ra một số lưu ý, gợi mở cho xây dựng chiến lược phát triển và vận hành hoạt động của Viện trong thời gian tới; trong đó, Viện cần phải coi vấn đề phát triển nguồn nhân lực là then chốt bằng việc chú quá trình đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nhân lực chất lượng cao, có chuyên môn và tâm huyết, đồng thời sử dụng nguồn nhân lực được bổ sung theo chỉ tiêu tuyển dụng một cách hiệu quả; để khắc phục các khó khăn hiện có trong vận hành hoạt động của Viện, hoàn thành các nhiệm vụ được giao, quan trọng nhất vẫn phải là phát huy vai trò chủ động, tích cực của mỗi người từ cá nhân người lãnh đạo cho đến cá nhân từng viên chức, người lao động trong Viện; chú ý giải quyết một số điểm còn thiếu trong thiết chế, bộ máy, phát triển Đảng viên; có phương án, kế hoạch sắp xếp, tổ chức hợp lý nhằm đảm bảo hoạt động bình thường khi thực hiện thay đổi trụ sở làm việc; tiếp tục phát huy các truyền thống tốt đẹp, các tiềm năng, thế mạnh của Viện…

PGS. TS. Nguyễn Đức Minh phát biểu tại buổi làm việc

Trên cơ sở lắng nghe nội dung báo cáo và các ý kiến thảo luận, phát biểu tại buổi làm việc, thay mặt Viện Hàn lâm, GS. TS. Lê Văn Lợi đã chúc mừng, đánh giá cao các kết quả toàn diện và có nhiều điểm sáng mà Viện Nghiên cứu Văn hóa đã đạt được trong thời gian qua. GS. TS. Lê Văn Lợi đề nghị Viện Nghiên cứu Văn hóa tập trung xây dựng Chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2035 và tầm nhìn 2045. Trên cơ sở Chiến lược đó, xây dựng Quy hoạch cụ thể cho các giai đoạn 5 năm, 10 năm, trong đó phải đặc biệt đề cập đến các chỉ tiêu phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu. Cùng với đó, xây dựng Chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Viện Hàn lâm nói chung và của Chi bộ nói riêng.

GS. TS. Lê Văn Lợi chỉ ra một số công việc quan trọng mà Viện cần thực hiện trong thời gian tới: Về mặt tổ chức, Viện cần đẩy mạnh công tác kiện toàn Chỉ ủy, ban lãnh đạo Viện, đặc biệt chú trọng phát triển nguồn tại chỗ; tăng cường phát triển Đảng viên, không ngừng nâng cao trình độ chính trị; tăng cường bám sát quy chế hoạt động, chế độ báo cáo trong thực hiện các hoạt động. Về định hướng nghiên cứu, coi trọng cả nghiên cứu cơ bản, tư vấn chính sách và nghiên cứu ứng dụng; tiếp tục mở rộng phạm vi nghiên cứu trong đó chú trọng các vấn đề văn hóa và phát triển mà đặc biệt là các lĩnh vực trọng điểm, then chốt trong bối cảnh phát triển hiện nay. Đối với Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam, Viện cần đẩy nhanh lộ trình đăng ký tạp chí điện tử và xây dựng đề án phát triển theo chuẩn quốc tế, coi đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao uy tín học thuật…

GS. TS. Lê Văn Lợi phát biểu tại buổi làm việc

Kết thúc phát biểu, GS. TS. Lê Văn Lợi bày tỏ tin tưởng rằng với truyền thống nghiên cứu có nền tảng, đội ngũ khoa học chuyên sâu và thế mạnh hợp tác quốc tế, Viện Nghiên cứu Văn hóa sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị nghiên cứu đầu ngành, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Các đại biểu và toàn thể viên chức, người lao động Viện Nghiên cứu Văn hóa chụp ảnh kỷ niệm