GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu khai mạc Hội thảo

Phiên khai mạc vinh dự được đón tiếp GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS. Pabitra Marghertia, Quốc vụ khanh phụ trách Ngoại giao, Cộng hòa Ấn Độ; ông Nguyễn Mạnh Cường, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam; cùng đông đảo lãnh đạo các bộ, ban, ngành, Đại diện Đại sứ quán Bangladesh, Campuchia, Singapore và Sri Lanka tại Việt Nam, đại diện các cơ quan ngoại giao, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và giới học giả hai nước.

Đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ bước vào giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn

Phát biểu tại Phiên khai mạc, GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhiệt liệt chào mừng sự góp mặt đông đảo của các đại biểu tham dự và khẳng định: Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ được vun đắp trên nền tảng lịch sử, văn hóa và lòng tin chính trị sâu sắc, không ngừng được củng cố và nâng tầm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, qua các dấu mốc Đối tác Chiến lược năm 2007 và Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2016. Trong năm thập kỷ qua, quan hệ hai nước ngày càng mở rộng về chiều rộng, đồng thời đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực.

Năm 2026 mở ra một chương mới khi hai nước thống nhất nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường, trên nền tảng tầm nhìn chung, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất. Đây không chỉ là sự nâng cấp về khuôn khổ quan hệ, mà còn phản ánh sự hội tụ ngày càng sâu sắc về lợi ích, tầm nhìn phát triển và nhận thức chiến lược của hai nước trước những chuyển biến của khu vực và thế giới.

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, nếu khuôn khổ năm 2016 tạo dựng một nền tảng hợp tác rộng lớn, thì khuôn khổ mới đặt ra yêu cầu cao hơn: chuyển hóa lòng tin chiến lược và sự hội tụ về tầm nhìn thành những động lực phát triển mới, những kết quả hợp tác thực chất và những giá trị bền vững cho cả hai nước. Đây cũng chính là ý nghĩa và mục tiêu của Hội thảo hôm nay.

Hơn nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao đã tạo dựng một nền tảng vững chắc; mười năm Đối tác Chiến lược Toàn diện đã đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Việc nâng cấp lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường” hôm nay mở ra một chương mới, nhưng giá trị của chương mới ấy sẽ không được đo bằng những tuyên bố hay khuôn khổ hợp tác, mà bằng những chuyển biến thực chất trong phát triển và những lợi ích cụ thể mà quan hệ hai nước mang lại cho người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam – Ấn Độ, “Tăng cường” cần được hiểu không chỉ là mở rộng quy mô hợp tác mà quan trọng hơn là nâng cao chiều sâu, chất lượng và hiệu quả hợp tác, trên cơ sở ngày càng hội tụ về tầm nhìn và lợi ích phát triển. Hai nước cần khai thác tốt hơn những lợi thế bổ trợ về thị trường, nguồn nhân lực, công nghệ và năng lực sản xuất, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch; đồng thời chuyển từ hợp tác đơn lẻ sang kết nối năng lực, đồng nghiên cứu, đồng sáng tạo và cùng xây dựng các chuỗi giá trị mới. Qua đó, quan hệ Việt Nam – Ấn Độ có thể thực sự trở thành nguồn lực và động lực mới cho phát triển của mỗi nước.

GS.TS Lê Văn Lợi tin rằng đây là thời điểm thuận lợi để Việt Nam và Ấn Độ chuyển từ lòng tin chiến lược sang năng lực hợp tác chiến lược, từ hội tụ tầm nhìn sang đồng hành hành động, từ tiềm năng sang những kết quả phát triển cụ thể.

TS. Pabitra Margherita, Quốc vụ khanh Bộ ngoại giao và Bộ Dệt may, Chính phủ Cộng hòa Ấn Độ phát biểu chào mừng tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Pabitra Margherita, Quốc vụ khanh Bộ ngoại giao và Bộ Dệt may, Chính phủ Cộng hòa Ấn Độ cho biết, vào tháng 5 vừa qua, trong chuyến thăm cấp Nhà nước lịch sử của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ, hai quốc gia ta đã thống nhất nâng cấp mối quan hệ này thành Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện tăng cường, phản ánh tầm nhìn chung và hướng tới tương lai của các lãnh đạo hai nước. Đáng chú ý, Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á mà Ấn Độ nâng tầm quan hệ lên cấp độ này. 18 kết quả đạt được trong chuyến thăm này chính là những động lực cụ thể để thúc đẩy mối quan hệ hợp tác tiến lên phía trước.

TS. Pabitra Margherita nhấn mạnh, mối quan hệ đối tác của Việt Nam - Ấn Độ  dựa trên sự gắn kết văn minh lâu đời hơn hai ngàn năm, hiện hữu tại các thánh địa Mỹ Sơn, trong di sản Chăm của mảnh đất này – và đã được tái khẳng định vào năm ngoái khi Xá lợi Phật linh thiêng từ Ấn Độ đã thu hút hơn 14 triệu tín đồ phật tử Việt Nam. Du lịch tiếp tục làm sâu sắc thêm sự kết nối giữa nhân dân hai nước. Mối gắn kết cổ xưa này tìm thấy sự thể hiện hiện đại trong sự hội tụ các tầm nhìn của chúng ta: Tầm nhìn Phát triển Ấn Độ (Viksit Bharat) 2047 và Tầm nhìn Việt Nam 2045. Sự hội tụ này củng cố các động lực sẽ đưa mối quan hệ của Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn tiếp theo.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường phát biểu chào mừng tại Hội thảo

Hướng tới những động lực phát triển mới trong quan hệ Việt Nam – Ấn Độ

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường cho hay, thế giới đang chuyển biến sâu sắc và khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược gia tăng; xung đột kéo dài; kinh tế, công nghệ và chuỗi cung ứng có xu hướng phân mảnh; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng đan xen. Chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế đứng trước nhiều sức ép. Bối cảnh đó đòi hỏi mỗi nước giữ vững độc lập, tự chủ, củng cố năng lực chống chịu; đồng thời chủ động hội nhập, đa dạng hóa quan hệ và hợp tác với các đối tác tin cậy. Đây là cơ sở làm cho quan hệ Việt Nam - Ấn Độ ngày càng có ý nghĩa chiến lược.

GS.TS. Lê Văn Lợi chụp ảnh lưu niệm với TS. Pabitra Marghertia và Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường tại Phiên Khai mạc

Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, Việt Nam và Ấn Độ không chỉ gặp nhau ở khát vọng đưa đất nước phát triển hùng cường, độc lập, tự chủ và tự cường, tầm nhìn về một trật tự hòa bình, công bằng và dựa trên luật pháp quốc tế; hai nước còn cùng đối diện với những thách thức bất định, phân mảnh và chia rẽ ngày càng sâu sắc của thế giới. Chính vì vậy, triển khai các định hướng do lãnh đạo cấp cao đặt ra, hai nước cần thực hiện ba "chuyển hóa" quan trọng: một là, chuyển hóa tin cậy chính trị thành năng lực cùng hành động; hai là, chuyển hóa khuôn khẩu quan hệ được nâng cấp thành năng lực hợp tác thực chất, qua đó góp phần củng cố tự chủ, tự cường của mỗi nước; ba là, chuyển hóa sự gần gũi chiến lược thành một không gian kết nối hòa bình và thịnh vượng giữa Đông Nam Á với Nam Á, giữa Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương.

Toàn cảnh Phiên Khai mạc

Hội thảo quốc tế tổ chức thành 3 phiên. Phiên 1: Hội tụ chiến lược trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường Việt Nam - Ấn Độ; Phiên 2: Tăng cường kết nối kinh tế, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và phát triển bền vững; Phiên 3: Hợp tác thanh niên, đối tác tri thức và kết nối văn hóa.

Tại hội thảo khoa học quốc tế, các đại biểu tập trung đánh giá một cách hệ thống thành tựu, hạn chế và tiềm năng chưa khai thác của quan hệ Việt Nam – Ấn Độ trên các trụ cột chính, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược toàn diện Tăng cường” ngày 06/5/2026. Trên cơ sở đó, Hội thảo nhận diện những động lực phát triển mới có khả năng đưa hợp tác song phương sang một giai đoạn tăng trưởng bền vững và dựa trên đổi mới sáng tạo, từ kinh tế số và quản trị số, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn và chuỗi cung ứng tự cường, đến chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp, kết nối hạ tầng – logistics, phát triển nguồn nhân lực và đối tác tri thức.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại Phiên Khai mạc

Các đại biểu cũng phân tích, làm rõ sự hội tụ chiến lược giữa hai nước tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, gắn với vai trò trung tâm của ASEAN, an ninh biển và một trật tự khu vực dựa trên luật lệ; làm rõ đóng góp của hợp tác song phương vào việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển quốc gia của mỗi nước; và đề xuất những khuyến nghị chính sách khả thi, dựa trên bằng chứng, dành cho cơ quan chính phủ, viện nghiên cứu, doanh nghiệp cùng các bên liên quan.

Hội thảo là diễn đàn trao đổi học thuật quý báu, góp phần đánh giá toàn diện về thực trạng và triển vọng của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường Việt Nam – Ấn Độ; nhận diện các lĩnh vực và động lực chiến lược mới định hình hợp tác song phương trong những thập niên tới, tăng cường đối thoại học thuật và chính sách giữa giới nghiên cứu và hoạch định chính sách hai nước. Qua đó đưa ra những khuyến nghị chính sách khả thi, phục vụ triển khai các ưu tiên hợp tác về chính trị, kinh tế, công nghệ, phát triển bền vững và giao lưu nhân dân trong thời gian tới./.

 Nguyễn Thu Trang

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam