Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và kết nối trực tuyến từ điểm cầu chính tại phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội (Hà Nội) đến 27.200 điểm cầu ở các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, điểm cầu các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các cơ quan, đơn vị với hơn 2 triệu đại biểu tham gia. Đây là đợt sinh hoạt chính trị quan trọng nhằm quán triệt nội dung trọng tâm, cốt lõi trong hai Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ nhằm thực hiện hai Nghị quyết trong thời gian tới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị và sự đồng thuận trong xã hội.

Tại hội nghị, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương truyền đạt chuyên đề "Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam"; Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương truyền đạt chuyên đề "Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước"; Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình truyền đạt chuyên đề "Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW".

Bên cạnh Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước, đối với ngành nghiên cứu văn hóa nói chung và Viện Nghiên cứu Văn hóa nói riêng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam là kim chỉ nam định hướng toàn diện, sâu sắc cho hoạt động nghiên cứu, đánh giá, tham mưu việc hoạch định và triển khai các chính sách văn hóa trong giai đoạn mới.

Nghị quyết số 80 được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về phát triển nhanh, bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế, chính trị, xã hội với văn hóa và con người. Nghị quyết nêu rõ: “Văn hoá Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi thời kỳ đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ về văn hoá. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng phát triển văn hoá và con người Việt Nam, kế thừa, phát huy những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá thế giới. Trong thời kỳ đổi mới đất nước, tư duy và nhận thức về vai trò của văn hoá tiếp tục có những bước phát triển mới. Thể chế, chính sách được quan tâm, từng bước hoàn thiện. Nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hoá được tăng cường. Công nghiệp văn hoá đang trên đà phát triển. Các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Hội nhập quốc tế về văn hoá ngày càng được mở rộng, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế, uy tín, sức mạnh mềm của quốc gia”.

Các nghị quyết trước đây của Đảng nhất quán xác định “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”, phản ánh đúng vị trí của văn hóa trong thượng tầng kiến trúc và giá trị tinh thần mà văn hóa đem lại cho con người và xã hội. Tuy nhiên, từ thực tiễn 40 năm đổi mới của đất nước và bối cảnh thế giới hiện đại, nhận thức lý luận về văn hóa đã có bước phát triển mới. Nghị quyết 80 kế thừa và nâng cao quan điểm đó khi khẳng định “Văn hóa, con người là nền tảng”, “Phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc”, đồng thời yêu cầu “các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc, toàn diện về vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng của văn hóa trong phát triển đất nước”. Đây là bước phát triển quan trọng trong tư duy lý luận, khẳng định văn hóa không chỉ dừng lại ở phương diện tinh thần mà phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển bền vững.

Nghị quyết số 80 nhấn mạnh yêu cầu văn hóa phải thấm sâu “từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới”, đồng thời phải thấm sâu vào mọi quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án với tầm nhìn dài hạn và tiêu chuẩn cao, bảo đảm đồng bộ, tương hỗ với các chính sách, giải pháp đột phá về phát triển kinh tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đột phá trong phát triển văn hóa gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định “ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa là một trong ba lĩnh vực đột phá”. Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để phát triển các nội dung này trong lĩnh vực văn hóa; ban hành bộ quy tắc ứng xử trên không gian số, làm trong sạch môi trường văn hóa số; xây dựng hệ sinh thái văn hóa số; đồng thời hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, từ quản lý sang quản trị văn hóa hiện đại. Cùng với đó là quan điểm chỉ đạo nhất quán: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sáng tạo; đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ văn hóa và doanh nhân giữ vai trò quan trọng. Việc thực hiện các nhiệm vụ đó đòi hỏi khắc phục triệt để khuynh hướng coi trọng tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà coi nhẹ xây dựng văn hóa, xây dựng con người; bảo đảm phát triển nhanh đi đôi với bền vững, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong thời kỳ mới.

Trong khuôn khổ của Hội nghị, các đồng chí Đảng viên, viên chức, người lao động của Viện Nghiên cứu Văn hóa đã được giới thiệu, phổ biến, quán triệt Chương trình hành động của Chính phủ về thực hiện Nghị quyết số 79 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị. Trong đó, các nhóm nhiệm vụ về phát triển văn hóa Việt Nam được nhấn mạnh bao gồm: Đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động; Hoàn thiện thể chế tạo đột phá; Xây dựng con người văn hóa và môi trường văn hóa; Đổi mới phương thức quản lý và chuyển đổi số; Xây dựng hệ sinh thái văn hóa và sáng tạo; Công nghiệp văn hóa và thương hiệu quốc gia; Nguồn lực, hạ tầng và nhân lực; Hội nhập quốc tế về văn hóa.

Các nhóm nhiệm vụ này phản ánh tư duy chiến lược, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao của Chính phủ trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị. Việc nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức và hành động thể hiện rõ quan điểm coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Hoàn thiện thể chế tạo đột phá là điều kiện tiên quyết nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo và phát triển văn hóa. Đồng thời, việc xây dựng con người văn hóa và môi trường văn hóa là nhiệm vụ trung tâm, xuyên suốt, gắn chặt với quá trình phát triển bền vững đất nước. Các nhóm nhiệm vụ về đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh chuyển đổi số; xây dựng hệ sinh thái văn hóa và sáng tạo; phát triển công nghiệp văn hóa gắn với xây dựng thương hiệu quốc gia; tăng cường nguồn lực, hạ tầng và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa… đã thể hiện cách tiếp cận toàn diện, hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển./.