Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với 10 thành viên của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Cùng dự có lãnh đạo một số bộ, ngành, TPHCM và các doanh nghiệp, nhà đầu tư có ý định tham gia VIFC.

Doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy hoạt động Trung tâm Tài chính quốc tế

Tại phiên trao đổi, đại diện các doanh nghiệp và nhà đầu tư đã nêu nhiều kiến nghị nhằm tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo điều kiện để Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam hoạt động hiệu quả.

Các ý kiến tập trung vào việc đẩy nhanh thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng thành viên, rà soát các điều kiện về chủ sở hữu, nhân sự và mở rộng phạm vi nghiệp vụ ngân hàng; đồng thời có cơ chế chuyển tiếp để doanh nghiệp thực hiện các giao dịch vốn trong thời gian chưa có ngân hàng thành viên được cấp phép. 

Các thành viên của Trung tâm Tài chính quốc tế phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh chinhphu.vn/Đức Tuân

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đề xuất hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế, cơ chế quản lý tài sản, đầu tư vốn và giải quyết tranh chấp; phát triển các sản phẩm tài chính mới, nhất là tài chính hàng không, tài chính xanh và tài trợ thương mại, nhằm nâng cao sức cạnh tranh và thu hút dòng vốn quốc tế.

Một số kiến nghị khác liên quan đến đẩy nhanh cấp phép các dự án năng lượng tái tạo, hoàn thiện quy hoạch không gian biển, nâng cấp hạ tầng vận tải thủy, điều chỉnh chính sách giá dịch vụ cảng biển và xây dựng hệ thống kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ hoạt động logistics, thanh toán và tài trợ thương mại.

Các doanh nghiệp cũng mong muốn các cơ chế, chính sách sớm được cụ thể hóa bằng hướng dẫn và quy trình thực hiện rõ ràng, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư triển khai các dự án và giao dịch thực tế.

Phải chuyển mạnh sang vận hành thực chất

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế, ghi nhận những kết quả bước đầu trong thu hút thành viên, xây dựng hành lang pháp lý, tổ chức bộ máy và các điều kiện vận hành.

"Nhiệm vụ hiện nay phải chuyển mạnh từ thiết lập tổ chức sang vận hành thực chất; từ thu hút thành viên sang phát triển thị trường; từ cam kết đầu tư sang giao dịch và dòng vốn thực tế", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế, phát biểu tại cuộc làm việc - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh 3 định hướng trọng tâm và một số nhiệm vụ cụ thể.

Thứ nhất, tập trung đưa Trung tâm Tài chính quốc tế đi vào hoạt động thực chất và phấn đấu có những giao dịch đầu tiên ngay trong tháng 11/2026.

Đây là nhiệm vụ cấp thiết nhất hiện nay, cũng là yêu cầu đã được Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Hội đồng điều hành nhấn mạnh tại các cuộc họp trước.

Theo Phó Thủ tướng, qua các ý kiến hôm nay, chúng ta đã thấy rõ nhu cầu về huy động vốn cho giáo dục, hạ tầng, năng lượng, logistics; về quỹ đầu tư, quản lý tài sản, các dịch vụ tài chính, thanh toán và ứng dụng công nghệ tài chính. Vấn đề quan trọng là phải lựa chọn được những sản phẩm, giao dịch có khả năng triển khai ngay, thay vì phát triển dàn trải nhiều sản phẩm nhưng chưa có hoạt động thực tế.

Phó Thủ tướng yêu cầu Cơ quan điều hành phối hợp với từng thành viên xác định rõ các giao dịch có khả năng thực hiện trong tháng 11/2026, trên cơ sở có đối tác, phương án vốn, cấu trúc giao dịch và điều kiện pháp lý cụ thể; đồng thời xác định những vướng mắc cần xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan. Phấn đấu sớm có giao dịch trong tháng 11 nhưng phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu từ việc cấp phép, an toàn tài chính, quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Mục tiêu là hình thành những giao dịch hợp pháp, khả thi, có thể nhân rộng và tạo dựng niềm tin thị trường trong giai đoạn đầu.

Thứ hai, khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, bảo đảm đồng bộ, đúng thẩm quyền và kiểm soát được rủi ro. Những kiến nghị của các thành viên về tài khoản vốn, ngoại hối, hoạt động ngân hàng, quỹ đầu tư, quản lý tài sản, chính sách thuế và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát phản ánh nhu cầu rất thực tế của thị trường.

Phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế trở thành hệ sinh thái tài chính hiện đại

Để Trung tâm có sức cạnh tranh quốc tế, thể chế phải minh bạch, thông thoáng, ổn định, có khả năng dự đoán; thủ tục phải thuận lợi, chi phí hợp lý, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống và phù hợp với pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, không phải mọi vướng mắc đều cần sửa nghị định, cũng không phải mọi khó khăn đều có thể giải quyết bằng hướng dẫn. Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan phân loại, xử lý theo 3 nhóm. Một là, những vấn đề đã có cơ sở pháp lý, thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan quản lý và Cơ quan điều hành thì phải chủ động xử lý ngay, nhất là về hồ sơ, quy trình, tài khoản, thanh toán và phối hợp thực hiện.

Hai là, những nội dung cần hoàn thiện hướng dẫn, quy trình hoặc quy định thuộc thẩm quyền đã được giao thì phải xác định rõ cơ quan ban hành, thời hạn và trách nhiệm thực hiện; không đặt thêm thủ tục, điều kiện không cần thiết.

Ba là, những nội dung cần sửa đổi, bổ sung nghị định hoặc văn bản pháp luật có hiệu lực cao hơn thì phải xác định rõ điều khoản, căn cứ, thẩm quyền, đánh giá tác động và phương án xử lý đồng bộ.

Đối với đề xuất xây dựng một nghị định sửa đổi, bổ sung một số nghị định về TTTCQT, Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan nghiên cứu kỹ cơ sở pháp lý, tính thống nhất và khả thi.

Trước mắt, tập trung giải quyết những điểm nghẽn trực tiếp ảnh hưởng đến các giao dịch tiên phong, nhất là cơ chế tài khoản, ngoại hối, thanh toán và hoạt động của ngân hàng thành viên; điều kiện, quy trình thành lập và hoạt động của quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản, công ty đầu tư; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm, mô hình tài chính mới theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phát triển thống nhất, bổ trợ giữa hai địa điểm của TTTCQT Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Đối với các sản phẩm tài chính mới, cần khuyến khích đổi mới sáng tạo, nhưng phải xác định rõ phạm vi thử nghiệm, trách nhiệm của các bên và cơ chế bảo vệ khách hàng, nhà đầu tư.

"Tinh thần chung là tháo gỡ nhanh, đúng điểm nghẽn, đúng thẩm quyền; tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động hợp pháp của thị trường nhưng không tạo khoảng trống quản lý, không đánh đổi an toàn hệ thống tài chính", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Thứ ba, phát triển TTTCQT Việt Nam trở thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, có năng lực cạnh tranh quốc tế, gắn với nhu cầu phát triển của nền kinh tế. Bên cạnh các nhiệm vụ cấp bách, phải xác định rõ tầm nhìn dài hạn.

TTTCQT không chỉ là nơi thu hút các nguồn vốn đầu tư hoặc đặt trụ sở của các tổ chức tài chính, mà phải trở thành nơi tổ chức thị trường, phát triển sản phẩm, cung cấp dịch vụ tài chính chuyên sâu, kết nối và phân bổ hiệu quả các nguồn vốn trong nước và quốc tế.

Trước mắt, cần tập trung phát triển các lĩnh vực có lợi thế và nhu cầu thực tế như thị trường vốn, quỹ đầu tư và quản lý tài sản, tài trợ dự án, tài chính hạ tầng, tài chính xanh, tài chính thương mại, logistics và các dịch vụ tài chính hỗ trợ chuỗi cung ứng; từng bước phát triển tài chính số, thị trường hàng hóa và những sản phẩm mới theo lộ trình phù hợp.

Đồng thời, phải hình thành hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, bao gồm ngân hàng, quỹ đầu tư, tư vấn và thu xếp vốn, lưu ký, thanh toán, bảo hiểm, xếp hạng tín nhiệm, tư vấn pháp lý và các dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp.

Chất lượng thể chế, hạ tầng công nghệ, cơ chế giải quyết tranh chấp, năng lực quản lý, giám sát và đội ngũ nhân lực tài chính quốc tế phải được coi là nền tảng quyết định khả năng cạnh tranh, phát triển bền vững của Trung tâm.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển thống nhất, bổ trợ giữa hai địa điểm của TTTCQT Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, phát huy lợi thế của từng địa điểm, tránh phân tán nguồn lực, hình thành hệ sinh thái tài chính chung có khả năng kết nối với thị trường khu vực và thế giới.

Giá trị chiến lược của Trung tâm không chỉ nằm ở quy mô vốn thu hút, mà còn ở năng lực tài chính, các dịch vụ có giá trị gia tăng cao được hình thành tại Việt Nam và đóng góp thực chất cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Về tổ chức thực hiện, Phó Thủ tướng yêu cầu Cơ quan điều hành TTTCQT tại Thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương làm việc với từng thành viên, lựa chọn và hoàn thiện danh mục giao dịch ưu tiên có khả năng thực hiện trong tháng 11/2026.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì xử lý các kiến nghị về tài khoản, ngân hàng thành viên, ngoại hối, chuyển vốn và thanh toán. Trước hết, xác định những nội dung có thể xử lý ngay theo quy định hiện hành, những nội dung cần hướng dẫn và những vấn đề phải sửa đổi pháp luật; ưu tiên giải quyết các điều kiện trực tiếp ảnh hưởng đến giao dịch tháng 11/2026.

Bộ Tài chính chủ trì xử lý các nội dung thuộc lĩnh vực quản lý được giao, trọng tâm là quỹ đầu tư, quản lý tài sản, thị trường vốn, chính sách tài chính và thuế. Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan rà soát phương án sửa đổi, bổ sung các nghị định về TTTCQT. Trong thời hạn 30 ngày, báo cáo rõ danh mục nội dung cần xử lý, phương án sửa đổi, cơ quan chủ trì, thẩm quyền và lộ trình thực hiện.

UBND Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục bảo đảm các điều kiện cần thiết để Cơ quan điều hành hoạt động hiệu quả; chỉ đạo phối hợp với các Bộ, ngành và doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, phát triển hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ.

Đồng thời, lựa chọn một số chương trình phát triển trung hạn về thị trường vốn, quản lý tài sản, hạ tầng tài chính và phát triển nhân lực quốc tế; xác định rõ mục tiêu, nguồn lực, đối tác và tiến độ thực hiện.

Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp xử lý những vấn đề thuộc chức năng, thẩm quyền; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và không để phát sinh những thủ tục, điểm nghẽn không cần thiết.

Đối với các doanh nghiệp, định chế tài chính và nhà đầu tư thành viên, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động bố trí nguồn lực, hoàn thiện hồ sơ, kế hoạch kinh doanh, cụ thể hóa các đề xuất thành những giao dịch, dự án và hoạt động thực tế.

Các kiến nghị chính sách cần gắn với nhu cầu giao dịch cụ thể, có căn cứ pháp lý và phương án xử lý rõ ràng; chủ động phối hợp cùng Cơ quan điều hành và các cơ quan quản lý trong quá trình triển khai.

Phó Thủ tướng yêu cầu mọi nhiệm vụ phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả đầu ra. Việc theo dõi, đánh giá phải dựa trên giao dịch thực tế, vốn quốc tế được huy động và giải ngân, các dịch vụ được cung cấp, hiệu quả xử lý thủ tục và mức độ an toàn, minh bạch của thị trường; không chỉ dựa trên số lượng giấy phép, văn bản hay quy mô vốn dự kiến.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với quá trình phát triển, hội nhập và nâng cao vị thế của nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta đã có những nền tảng ban đầu quan trọng. Việc cần làm hiện nay là biến những nền tảng đó thành kết quả thực chất bằng tinh thần chủ động, đổi mới, quyết liệt và trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức liên quan. 

Phải lấy kết quả thực tiễn để kiểm nghiệm cơ chế; lấy nhu cầu phát triển của thị trường để tiếp tục hoàn thiện thể chế; lấy sự minh bạch, an toàn và niềm tin của nhà đầu tư làm nền tảng cho sự phát triển bền vững. 

Trước đó, sáng nay, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) chính thức công bố 10 thành viên cùng các kế hoạch đầu tư, huy động vốn trong nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, hạ tầng, hàng hải, logistics, năng lượng đến công nghệ tài chính, giải pháp thanh toán và giao dịch hàng hóa.

Đây là những thành viên tham gia xây dựng hạ tầng, kết nối nguồn vốn và phát triển các sản phẩm, dịch vụ cho hệ sinh thái VIFC-HCMC. Theo thông tin công bố, 10 thành viên có tổng vốn điều lệ đăng ký và cam kết góp đạt 33,63 triệu USD. Trong giai đoạn 2026 - 2027, tổng quy mô vốn cam kết đầu tư khoảng 2,7 tỷ USD, dự kiến lũy kế đến năm 2030 đạt 3 tỷ USD.

Đức Tuân

Nguồn: Báo điện tử Chính phủ