GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm chủ trì Hội nghị

Đây là Hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Viện Hàn lâm là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư theo Quyết định số 12-QĐ/TW ngày 30/3/2026 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, hai Đề án và các Quy định liên quan có phạm vi ảnh hưởng rộng, liên quan trực tiếp đến toàn bộ đội ngũ viên chức trong toàn hệ thống, do đó việc tổ chức lấy ý kiến cần phát huy cao nhất tinh thần dân chủ, trách nhiệm, bảo đảm các ý kiến góp ý đi vào thực chất và hiệu quả. Chủ tịch Viện Hàn lâm đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sâu đối với những vấn đề trọng tâm, nhất là các nội dung liên quan đến cơ chế thực hiện, điều kiện áp dụng, cũng như những điểm còn có ý kiến khác nhau.

Đối với Đề án và Quy định về chuyển đổi vị trí công tác đối với viên chức các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm (Đề án chuyển đổi vị trí công tác), đồng chí Lê Văn Lợi thẳng thắn chỉ rõ, đây là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật, song trong thực tế thời gian qua chưa được triển khai nghiêm túc. Việc không thực hiện luân chuyển, đặc biệt ở các vị trí nhạy cảm như tài chính, kế toán, có thể dẫn đến nguy cơ phát sinh tiêu cực, lạm quyền, thậm chí gây khó khăn trong công tác quản lý. Vì vậy, cần nhìn nhận đúng, triển khai nghiêm túc và không né tránh.

Đối với Đề án và Quy định về việc đưa viên chức Viện Hàn lâm đi thực tế tại các địa phương (Đề án đưa viên chức đi thực tế), Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc gắn kết lý luận với thực tiễn. Việc đi thực tế không chỉ dừng ở khảo sát mà cần trở thành một yêu cầu trong đào tạo, bồi dưỡng, gắn với tiêu chuẩn bổ nhiệm, nâng ngạch. Đồng thời, đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào các nội dung như phạm vi triển khai, thời gian thực hiện, chế độ chính sách và cơ chế đánh giá kết quả.

PGS.TS. Phạm Tất Thắng, Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ trình bày khái quát nội dung hai dự thảo Đề án và các Quy định kèm theo

Hai Đề án hướng tới siết kỷ luật công vụ và tăng cường trải nghiệm thực tiễn cho viên chức

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe PGS.TS. Phạm Tất Thắng, Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ trình bày khái quát nội dung hai dự thảo Đề án và các Quy định kèm theo.

Theo đó, Đề án chuyển đổi vị trí công tác nhằm cụ thể hóa các quy định của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; chủ động kiểm soát nguy cơ phát sinh từ việc lạm dụng chức vụ, quyền hạn. Đồng thời, tạo điều kiện để viên chức rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Đề án đưa viên chức đi thực tế tại địa phương tập trung xây dựng cơ chế tổ chức thống nhất, đưa một bộ phận viên chức nghiên cứu, giảng dạy, lãnh đạo quản lý đi thực tế tại cơ sở. Qua đó, tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn với thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao chất lượng tư vấn chính sách và xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực toàn diện.

PGS.TS. Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học đóng góp ý kiến tại Hội nghị

Nhiều ý kiến góp ý trực diện vào thời gian luân chuyển, đối tượng và cách thức triển khai

Phần thảo luận diễn ra sôi nổi, thẳng thắn với nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm. Các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành hai Đề án, đồng thời tập trung góp ý vào những nội dung cụ thể nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Đối với Đề án chuyển đổi vị trí công tác, các ý kiến tập trung vào việc xác định thời hạn luân chuyển phù hợp, cách thức xử lý đối với các vị trí đặc thù chỉ có một người đảm nhiệm, cũng như cơ chế phối hợp giữa các đơn vị khi thực hiện điều động.

PGS.TS. Vũ Hùng Cường, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội phát biểu tại Hội nghị

Đối với Đề án đưa viên chức đi thực tế, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ khái niệm “đi thực tế” như một khâu trong đào tạo cán bộ; xác định rõ đối tượng áp dụng, thời gian thực hiện theo từng ngạch; đồng thời kiến nghị xây dựng lộ trình triển khai hợp lý, tránh dàn trải, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của đơn vị.

Tinh thần thảo luận tích cực, trách nhiệm của các đại biểu đã được Chủ tịch Viện Hàn lâm ghi nhận, tiếp thu và làm rõ thêm trong phần kết luận, chỉ đạo.

GS.TS. Lê Văn Lợi lưu ý việc triển khai Đề án phải gắn với lộ trình tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ theo hướng tăng tỷ lệ viên chức khoa học, giảm dần các vị trí gián tiếp.

Luân chuyển vị trí công tác: Phải làm thực chất, linh hoạt nhưng không trái quy định

Kết luận nội dung liên quan đến Đề án chuyển đổi vị trí công tác, Chủ tịch Lê Văn Lợi nhấn mạnh việc triển khai sẽ góp phần tạo chuyển biến rõ rệt, xây dựng môi trường làm việc năng động, hạn chế tình trạng trì trệ.

Về thời gian luân chuyển, Chủ tịch Viện Hàn lâm đề nghị thiết kế theo hướng linh hoạt (2 năm, 3 năm, 5 năm), nhằm tạo điều kiện cho cơ quan tổ chức cán bộ chủ động sắp xếp, bố trí phù hợp, song vẫn bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Đồng thời lưu ý cần cân nhắc kỹ mốc thời gian tối thiểu để viên chức có đủ thời gian làm quen, phát huy hiệu quả công việc.

Một nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh là việc chuyển đổi vị trí công tác không làm thay đổi ngạch, lĩnh vực chuyên môn của viên chức. Quá trình thực hiện cần tính toán cụ thể từng trường hợp, đặc biệt đối với các vị trí đặc thù như kế toán - nơi thường chỉ có một vị trí tại mỗi đơn vị - nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng lưu ý việc triển khai Đề án phải gắn với lộ trình tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ theo hướng tăng tỷ lệ viên chức khoa học, giảm dần các vị trí gián tiếp. Đồng thời, yêu cầu Ban Tổ chức – Cán bộ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm vừa có lý, vừa có tình và có tính đến các yếu tố như độ tuổi, sức khỏe, hoàn cảnh cụ thể của viên chức.

Đi thực tế là một khâu đào tạo bắt buộc, gắn với tiêu chuẩn bổ nhiệm và nâng ngạch

Đối với Đề án đưa viên chức đi thực tế, Chủ tịch Lê Văn Lợi khẳng định mục tiêu cốt lõi là đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt về kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn.

Theo đó, cần xác định rõ “đi thực tế” là một hình thức đào tạo, không đồng nhất với hoạt động khảo sát phục vụ đề tài. Đối tượng chủ yếu là viên chức nghiên cứu và cán bộ lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị sự nghiệp.

Về thời gian, đây là hoạt động thực tế dài hạn, cần quy định phù hợp theo từng ngạch, bảo đảm đủ thời gian để viên chức tham gia thực chất vào hoạt động của địa phương. Việc triển khai cần có lộ trình cụ thể, làm điểm, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng, tránh thực hiện ồ ạt.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng lưu ý, việc đi thực tế cần gắn với nhiệm vụ khoa học cụ thể, có sản phẩm đầu ra rõ ràng, phục vụ trực tiếp cho địa phương. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện thực tế của Viện.

Quyết tâm hoàn thiện và triển khai hiệu quả các Đề án

Kết luận Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm đề nghị các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện ý kiến góp ý, gửi về Ban Tổ chức - Cán bộ trong thời gian sớm nhất để tổng hợp, báo cáo Ban Thường vụ và Ban Chấp hành Đảng bộ Viện Hàn lâm xem xét, thông qua theo đúng tiến độ

Nhấn mạnh tinh thần “đã ban hành là phải quyết tâm thực hiện”, Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định việc triển khai hai Đề án sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức, đổi mới phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển của Viện Hàn lâm trong giai đoạn mới.

Nguyễn Minh Hồng

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam