GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu khai mạc trưng bày

Dự sự kiện có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Viện Hàn lâm, cùng đại diện lãnh đạo nhiều ban, bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, giới nghiên cứu và doanh nghiệp.

Về phía đại biểu quốc tế có Ngài Olivier Brochet, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam; Ngài Franck Bolgiani, Tùy viên văn hóa Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam; bà Miki Nozawa, Trưởng ban Giáo dục Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; bà Lou Vargas, đại diện Văn phòng EFEO tại Việt Nam cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.

Sự kiện giới thiệu hàng nghìn tư liệu, hình ảnh, sách cổ, bản đồ, tư liệu Hán Nôm, khảo cứu điền dã… thuộc kho tư liệu EFEO hiện được lưu giữ tại Viện Thông tin Khoa học xã hội. Đây là một trong những khối tư liệu khoa học xã hội đặc biệt quan trọng, phản ánh đời sống lịch sử, văn hóa và xã hội Việt Nam cũng như khu vực Đông Dương trong giai đoạn cận - hiện đại.

GS.TS. Lê Văn Lợi và đồng chí Nguyễn Thị Hoàng Vân, Phó Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương dự khai mạc trưng bày

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, di sản tư liệu và tri thức khoa học luôn giữ vai trò như những “mạch nguồn bền bỉ” kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với đổi mới sáng tạo. Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm, kho tư liệu EFEO không chỉ là tài liệu lưu trữ đơn thuần mà còn là “ký ức học thuật”, là “bằng chứng văn hóa” và là một phần lịch sử tri thức của Việt Nam.

Giáo sư, Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định, trong bối cảnh khoa học xã hội và nhân văn đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, việc bảo tồn, số hóa, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu di sản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn góp phần nâng cao năng lực nội sinh quốc gia, hỗ trợ hoạch định chính sách và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước.

GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng, điều cốt lõi của trưng bày lần này chính là “đánh thức di sản”, đưa di sản tham gia trực tiếp vào đời sống đương đại, biến kho lưu trữ truyền thống thành không gian tri thức mở, nơi dữ liệu khoa học xã hội được kết nối, chia sẻ và lan tỏa rộng rãi trong thời đại số.

Khẳng định tầm nhìn chiến lược trong bảo tồn và phát huy giá trị dữ liệu khoa học xã hội

Một trong những nội dung được Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh tại sự kiện là yêu cầu xây dựng hạ tầng dữ liệu và hạ tầng tri thức phục vụ trực tiếp công tác nghiên cứu, tư vấn chính sách và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng, dữ liệu khoa học xã hội và di sản tư liệu không chỉ là tài sản học thuật mà còn là nguồn lực chiến lược quốc gia trong dài hạn. Vì vậy, việc phát huy giá trị kho tư liệu EFEO cần được đặt trong tổng thể chiến lược chuyển đổi số, phát triển khoa học xã hội hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng và phục vụ hiệu quả yêu cầu phát triển đất nước.

Đồng chí đánh giá cao nỗ lực của Viện Thông tin Khoa học xã hội trong triển khai nghiên cứu, xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Bộ sưu tập ảnh EFEO là Di sản tư liệu thế giới. Theo đồng chí, đây không chỉ là hoạt động có ý nghĩa khoa học sâu sắc mà còn thể hiện trách nhiệm của Việt Nam trong việc gìn giữ, bảo vệ và lan tỏa các giá trị tri thức nhân loại.

Đại biểu, khách mời các cơ quan trung ương, các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm tham dự Lễ khai trương

Từ góc độ học thuật, cuộc trưng bày góp phần mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng với các nguồn tư liệu quý hiếm vốn trước đây chủ yếu phục vụ giới nghiên cứu chuyên sâu. Từ góc độ xã hội, sự kiện cho thấy xu hướng mới trong tiếp cận di sản: di sản không chỉ để lưu giữ mà cần được “kích hoạt”, kết nối với giáo dục, truyền thông tri thức, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo.

Không gian trưng bày được tổ chức đồng thời với khu vực giới thiệu thành tựu nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách giai đoạn 2025-2026 của các nhà khoa học Viện Hàn lâm, tạo nên sự kết nối giữa giá trị di sản và thành tựu khoa học đương đại.

Bên cạnh đó, sự kiện còn có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp công nghệ, đơn vị giáo dục và doanh nghiệp sáng tạo như Công ty Cổ phần Thông tin và Công nghệ số (IDT), Công ty CP tư vấn và tích hợp công nghệ D&L, Công ty TNHH công nghệ số TDM Việt Nam, Công ty Silver Soul Việt Nam, Công ty Ỷ Vân Hiên… góp phần cho thấy xu hướng gắn kết giữa bảo tồn di sản với ứng dụng công nghệ và phát triển công nghiệp văn hóa.

Sự hiện diện của đông đảo các nhà khoa học, nguyên lãnh đạo Viện Thông tin Khoa học xã hội qua nhiều thời kỳ cũng thể hiện tính kế thừa, tiếp nối của một tổ chức học thuật uy tín hàng đầu quốc gia đã có lịch sử hơn nửa thế kỷ trong nghiên cứu, lưu trữ và phát huy giá trị tư liệu khoa học xã hội tại Việt Nam.

GS.TS. Hồ Sĩ Quý, nguyên Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. Hồ Sĩ Quý, nguyên Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội nhấn mạnh, kho tư liệu EFEO không chỉ có giá trị đối với giới nghiên cứu mà còn là một phần quan trọng trong ký ức học thuật và lịch sử tri thức của Việt Nam. Theo ông, việc bảo tồn và phát huy nguồn tư liệu quý này cần được nhìn nhận như một trách nhiệm khoa học và trách nhiệm văn hóa đối với các thế hệ tương lai.

GS.TS Hồ Sĩ Quý cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ hiện nay, việc đưa các tư liệu lưu trữ ra khỏi “không gian tĩnh” của kho bảo quản để trở thành nguồn dữ liệu mở phục vụ nghiên cứu, giáo dục và lan tỏa tri thức trong xã hội là hướng đi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây cũng là cách để di sản thực sự “sống” trong đời sống đương đại, tiếp tục tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng và cho sự phát triển của đất nước.

Thông qua hoạt động trưng bày diễn ra từ ngày 18/5 đến hết ngày 21/6/2026, Viện Thông tin Khoa học xã hội mong muốn lan tỏa mạnh mẽ hơn giá trị của di sản tư liệu khoa học xã hội tới cộng đồng nghiên cứu, công chúng và đặc biệt là thế hệ trẻ; đồng thời góp phần khơi dậy nhận thức sâu sắc hơn về vai trò của tri thức, dữ liệu và ký ức học thuật trong tiến trình phát triển quốc gia.

Từ những trang tư liệu cũ, những bức ảnh lưu trữ hàng trăm năm tuổi đến các nền tảng dữ liệu số đang từng bước được hình thành, cuộc trưng bày không chỉ mở ra một hành trình nhìn lại quá khứ, mà còn gợi mở tầm nhìn về tương lai của khoa học xã hội Việt Nam trong kỷ nguyên số. Khi di sản được đánh thức bằng tri thức, công nghệ và khát vọng phát triển, những giá trị của quá khứ sẽ tiếp tục được nối dài, lan tỏa và đóng góp thiết thực cho hành trình phát triển bền vững của đất nước hôm nay và mai sau./.

Một số hình ảnh tại buổi Lễ

Đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại trưng bày

Ngài Olivier Brochet, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam và các đại biểu khách mời tham dự sự kiện

Giáo sư Lê Văn Lợi và đoàn đại biểu nghe thuyết trình về hiện vật trưng bày tại sự kiện

Đại biểu, khách mời tham quan khu vực trưng bày tư liệu Hán Nôm

Giáo sư Lê Văn Lợi và đoàn đại biểu tham quan khu vực trưng bày tư liệu hình ảnh điền dã thuộc kho tư liệu EFEO

Giáo sư Lê Văn Lợi và đoàn đại biểu tham quan khu vực trưng bày của các doanh nghiệp tại sự kiện

Tin: Phạm Vĩnh Hà - Ảnh: Phòng Thông tin - Truyền thông

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam