Đồng chí GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, hoạt động của các tiểu ban là cơ chế đã được thực tiễn kiểm chứng về hiệu quả và cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ trong nhiệm kỳ 2026-2031. Theo đó, các tiểu ban phải phát huy tính chủ động trong xây dựng chương trình, kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; đồng thời nâng cao vai trò tư vấn theo từng lĩnh vực chuyên môn, góp phần tham mưu cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Chấp hành Trung ương về những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đồng chí khẳng định, nhiệm vụ của Hội đồng Lý luận Trung ương trong nhiệm kỳ mới hết sức nặng nề khi vừa phải phục vụ xây dựng Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, vừa chuẩn bị tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong đó, văn hóa và con người phải được xác định là trọng tâm của công tác nghiên cứu lý luận, bởi đây không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực, động lực và sức mạnh nội sinh cho phát triển nhanh và bền vững. Công tác nghiên cứu cần bám sát tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị, các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển văn hóa, con người trong kỷ nguyên mới, tập trung làm rõ những vấn đề mới về hệ giá trị, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài, công nghiệp văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong môi trường số, cũng như xây dựng hệ thống đề tài phục vụ tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo trên lĩnh vực văn hóa và phát triển con người.

Về phương thức hoạt động, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng yêu cầu Tiểu ban tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, xây dựng quy chế hoạt động khoa học, hiệu quả; tăng cường chế độ làm việc định kỳ, phát huy vai trò của các thành viên và đội ngũ chuyên gia tư vấn, gắn kết chặt chẽ hoạt động của Tiểu ban với các chương trình nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, tham gia xây dựng các đề án, chuyên đề và tham mưu chính sách. Đồng chí đề nghị Tiểu ban tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn mới về văn hóa, xã hội và con người, bảo đảm các kết quả nghiên cứu có tính ứng dụng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Trưởng Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Văn học, nghệ thuật phát biểu tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, GS.TS. Lại Quốc Khánh, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Phó Tổng Thư ký Hội đồng đã trình bày Báo cáo kết quả công tác 6 tháng đầu năm 2026, kế hoạch hoạt động toàn khóa và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Văn học, nghệ thuật. Báo cáo khẳng định, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, con người và văn học, nghệ thuật đứng trước những yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi Tiểu ban tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu và tăng cường năng lực tham mưu chiến lược.

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu tại buổi làm việc

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Tiểu ban đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, nổi bật là tham gia phục vụ công tác chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng; đóng góp hoàn thiện Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua; tham gia biên soạn các tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt Văn kiện Đại hội XIV; tích cực triển khai các nhiệm vụ phục vụ Đề án Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Tiểu ban cũng tham gia xây dựng Chương trình khoa học và công nghệ đặc biệt cấp quốc gia về nghiên cứu lý luận chính trị giai đoạn 2026–2030, đồng thời phối hợp tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm khoa học trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận và tư vấn chính sách.

GS.TS. Lại Quốc Khánh, Ủy viên Hội đồng, Phó Tổng Thư ký, Hội đồng Lý luận Trung ương báo cáo kết quả công tác của Tiểu ban tại buổi làm việc

Về kế hoạch hoạt động toàn khóa nhiệm kỳ 2026-2031, Tiểu ban xác định tập trung triển khai hệ thống các chuyên đề nghiên cứu, báo cáo tư vấn, hội thảo khoa học và khảo sát thực tiễn về những vấn đề trọng yếu của đất nước như phát triển văn hóa và con người, công nghiệp văn hóa, quản trị phát triển xã hội, nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chính sách dân tộc, giáo dục, du lịch, phát huy sức mạnh mềm văn hóa và phục vụ trực tiếp công tác tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Tiểu ban sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm gồm: tham gia thực hiện các đề án tổng kết lớn của Đảng; xây dựng Báo cáo tư vấn về phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới; xây dựng chuyên đề nghiên cứu trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư; tham gia Chương trình nghiên cứu lý luận chính trị giai đoạn 2026-2030; tổ chức các hội thảo, khảo sát thực tiễn và hoạt động đối ngoại theo kế hoạch. Báo cáo cũng đề xuất tăng cường sự phối hợp giữa các tiểu ban, phát huy vai trò của đội ngũ thành viên và chuyên gia tư vấn, đồng thời kiến nghị Thường trực Hội đồng giao thêm các nhiệm vụ nghiên cứu trọng điểm để Tiểu ban phát huy tốt hơn vai trò tư vấn chiến lược trong lĩnh vực văn hóa, xã hội và con người.

PGS.TS. Trần Đức Cường, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đóng góp ý kiến tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, các chuyên gia tư vấn cấp cao và các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về kết quả hoạt động của Tiểu ban trong thời gian qua, định hướng Chương trình công tác toàn khóa và những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Các ý kiến tập trung góp ý về tên gọi và phương thức hoạt động của Tiểu ban; đề xuất bổ sung các định hướng nghiên cứu trọng tâm cho cả nhiệm kỳ; tăng cường số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ khai thác và chia sẻ kết quả nghiên cứu; đồng thời phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trên các lĩnh vực văn hóa, xã hội và con người, qua đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng nghiên cứu, tư vấn và tham mưu chiến lược cho Hội đồng Lý luận Trung ương trong thời gian tới.

PGS.TS. Phạm Văn Linh, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, nguyên Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương đóng góp ý kiến tại buổi làm việc

Phát biểu kết luận buổi làm việc, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của các thành viên Tiểu ban trong quá trình tham gia thực hiện các nhiệm vụ của Hội đồng thời gian qua. Đồng chí nhấn mạnh, những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm chủ yếu là sự chuẩn bị cho việc kiện toàn tổ chức và triển khai hoạt động của Tiểu ban; nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là nhanh chóng đưa Tiểu ban đi vào hoạt động thực chất, hiệu quả, bám sát yêu cầu của Hội đồng Lý luận Trung ương và những nhiệm vụ chiến lược của đất nước.

Đồng chí GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng yêu cầu Tiểu ban cần phát huy vai trò là cơ quan tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương, tập trung tổng kết thực tiễn, phát hiện những vấn đề mới và đề xuất các luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng

Đồng chí khẳng định, toàn bộ hoạt động nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, xây dựng báo cáo tư vấn, tổ chức hội thảo, tọa đàm, khảo sát hay triển khai các chương trình nghiên cứu đều phải hướng tới mục tiêu cao nhất là cung cấp những luận cứ khoa học có giá trị phục vụ xây dựng Văn kiện Đại hội XV của Đảng, chuẩn bị Cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới, đồng thời đóng góp thiết thực vào các đề án tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Theo đó, Tiểu ban cần tập trung nghiên cứu những vấn đề có ý nghĩa chiến lược, bảo đảm các sản phẩm nghiên cứu đạt tầm tư duy lý luận mới, có giá trị định hướng và dẫn dắt thực tiễn phát triển đất nước.

Quang cảnh buổi làm việc

Định hướng đối với Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Văn học, Nghệ thuật, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy nghiên cứu, lựa chọn đúng những vấn đề trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải hoặc trùng lặp với chức năng của các cơ quan nghiên cứu khác. Tiểu ban cần phát huy vai trò là cơ quan tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương, tập trung tổng kết thực tiễn, phát hiện những vấn đề mới và đề xuất các luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng. Trong đó, cần ưu tiên nghiên cứu các vấn đề về phát triển văn hóa và con người trong kỷ nguyên số; văn hóa với tư cách là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia; mối quan hệ giữa văn hóa dân tộc với văn minh nhân loại, giữa hội nhập quốc tế và giữ vững tự chủ chiến lược; xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; đồng thời làm rõ vai trò của văn hóa trong điều tiết phát triển, quản trị quốc gia và phát triển bền vững. Đồng chí cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường nghiên cứu những vấn đề mới do chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, quản trị dữ liệu, chủ quyền số và sự biến đổi của xã hội hiện đại đặt ra đối với phát triển văn hóa, xã hội và con người Việt Nam.

Liên quan đến tổ chức và định hướng hoạt động của Tiểu ban, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng thống nhất chủ trương điều chỉnh tên gọi của Tiểu ban từ "Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Văn học, nghệ thuật" thành "Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Con người". Đồng chí nhấn mạnh, tên gọi mới phản ánh đầy đủ hơn chức năng, phạm vi nghiên cứu và mục tiêu cốt lõi của Tiểu ban trong nhiệm kỳ mới, đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình nghiên cứu lý luận và phát triển đất nước. Đồng thời, việc điều chỉnh này cũng khẳng định văn học, nghệ thuật là một bộ phận cấu thành của văn hóa, qua đó bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức lý luận, tập trung nghiên cứu các vấn đề chiến lược về văn hóa, xã hội và con người, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền tảng tư tưởng, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đồng chí đề nghị Tiểu ban khẩn trương hoàn thiện chương trình công tác theo định hướng mới để sớm đi vào hoạt động hiệu quả.

Về phương thức hoạt động, đồng chí đề nghị Tiểu ban tiếp tục hoàn thiện chương trình công tác toàn khóa theo hướng mở, linh hoạt, thường xuyên cập nhật các vấn đề mới từ thực tiễn; đổi mới phương pháp nghiên cứu, tăng cường các tọa đàm chuyên sâu, phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia tư vấn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong điều hành, quản lý và đánh giá tiến độ công việc; đồng thời nâng cao kỷ luật, kỷ cương, xác định rõ trách nhiệm của từng thành viên trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Đồng chí bày tỏ tin tưởng, với sự chuẩn bị nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm cao, Tiểu ban sẽ sớm đi vào hoạt động nền nếp, phát huy tốt vai trò tham mưu chiến lược, đóng góp nhiều luận cứ khoa học quan trọng phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thay mặt Tiểu ban, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Trưởng Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Con người trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu toàn bộ ý kiến chỉ đạo của GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng cùng các ý kiến đóng góp tâm huyết của các chuyên gia và thành viên Tiểu ban. Đồng chí khẳng định, Tiểu ban sẽ khẩn trương rà soát, hoàn thiện Chương trình công tác toàn khóa, cụ thể hóa các định hướng của Hội đồng Lý luận Trung ương thành các nhiệm vụ, đề án và chương trình nghiên cứu trọng tâm; đồng thời phát huy vai trò hạt nhân của đội ngũ chuyên gia, nâng cao chất lượng nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách, góp phần cung cấp những luận cứ khoa học có giá trị phục vụ công tác tham mưu chiến lược của Đảng trong giai đoạn phát triển mới.

Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương chụp ảnh lưu niệm với Tiểu ban Văn hóa - Xã hội - Con người

Nguyễn Minh Hồng

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam